ارزیابی تاثیر مداخلات نظام عدالت کیفری بر زئجیره تأمین و قاچاق فرآورده‌ها و مشتقات نفتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران.
10.48315/qgl.2025.505487.1193
چکیده
امروزه برنامه‌ریزی مؤثر برای کاهش قاچاق از طریق کنترل زنجیرة تأمین فرآورده‌ها و مشتقات نفتی به یک ضرورت تبدیل شده و ضمانت‌اجراهای کیفری برای حفاظت از این برنامه‌ها و کاهش قاچاق در نظر گرفته شده است. تجربة کشورهای پیشرفته در مدیریت منابع نفتی نشان می‌دهد که یک «نظام کارآمد کنترل زنجیرة تأمین نفتی» باید مبتنی بر طراحی لجستیکی و نظارت هوشمند باشد تا شفافیت کامل در تمامی مراحل تأمین، تولید، واردات، توزیع، عرضه، خرید، فروش، انبارش و حمل‌ونقل تضمین گردد. در نظام فعلی نقض مقررات و فعالیت‌های غیرقانونی همچنان امکان وقوع دارد. انواع این تخلفات همراه با جرائم و ریسک‌های مرتبط توسط نظام عدالت کیفری جرم‌انگاری شده‌اند، اما کاهش قاچاق و ارتقاء کارآیی مستلزم عملکرد مناسب دستگاه‌های قضایی و نهادهای مرتبط است. سؤال این است که چگونه می‌توان با تلفیق اصلاح مقررات و ضمانت­اجراهای کیفری و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نظارتی، الگویی کارآمد برای کنترل زنجیرة تأمین فرآورده‌های نفتی ارائه داد که منجر به کاهش قاچاق و افزایش امنیت اقتصادی شود؟ در این مقاله در راستای پاسخ به سؤال مزبور، تلاش شده است یک الگوی تلفیقی میان اصلاح مقررات کیفری و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نظارتی همچون سامانه‌های ردیابی هوشمند و داده‌کاوی پیشرفته ارائه شود که امکان شفافیت و ردیابی لحظه‌ای فرآورده‌های نفتی را در سراسر زنجیرة تأمین فراهم سازد. این مطالعه علاوه بر تحلیل کاستی‌های مقررات کیفری، راهکارهای عملی برای هوشمندسازی فرایندهای کنترل و کاهش خلأهای قانونی موجود ارائه نموده و الگویی بومی‌سازی‌شده متناسب با ساختار صنعت نفت کشور پیشنهاد می‌دهد که می‌تواند برای سایر کشورها با ساختار مشابه نیز مورد استفاده قرار گیرد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که بازنگری در قوانین کیفری و استفادة گسترده از فناوری‌های نظارتی پیشرفته می‌تواند نقش بسزایی در کاهش تخلفات، تضمین امنیت اقتصادی و مهار موفقیت‌آمیز قاچاق فرآورده‌های نفتی ایفا کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identifying the Solutions to Overcome the Challenges of System through the Constitutional Law of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

mohammad reza abdian 1
mohammad hosein ghanbari 2
abdol hosein safaee 3
1 Researcher at the Institute of Sacred Defense Sciences and Teachings
2 Faculty Member of Imam Hossein University
3 Faculty Member
چکیده English

A fundamental step of a democratic regime for higher efficiency in realizing desired administration and trust building is to identify dilemmas which cause people’s dissatisfaction. However, the ways to recognize and remove dilemmas in political and legal systems are different in terms of their nature and general laws. Hence, one can say that the number of dilemmas equals with the number of political regimes that are simple or complex due to their similarity or contradiction in administration style and the rate of participation or lack of participation. Present paper attempts to find the roots of current dilemmas in regime through a new approach and to identify the solutions of it by considering existing capabilities and capacities in assigning power to citizens in the framework of Iranian constitution. The main hypothesis is that dilemmas act as the crises against political system and challenge system efficiency. Thus, in Iranian Constitution, there are individual, collective and public guidelines which can act as the solutions of crises and power transition. Present paper employes an analytical – descriptive method to prove the mentioned hypothesis.

کلیدواژه‌ها English

Regime dilemmas
Power transition
Crisis theory
The Islamic Republic of Iran Constitution
Solutions of dilemmas
Legal guidelines