چالش‌های اخلاق رقومی هوش مصنوعی و امکان‌سنجی بیمه مسئولیت برای سامانه مبتنی‌بر هوش مصنوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمود عباسی 1
مهرداد تیموری 2
1 استاد حقوق پزشکی، مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار حقوق جزا و جرم‌شناسی، پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
امروزه فناوری‌های نوین به‌سرعت در حال تکامل است. در این میان هوش مصنوعی با پیشرفت روزافزون خود مزایای بالقوه زیادی برای بشر ارائه می‌دهد. چنین فناوری‌ای نیاز به پردازش و تجزیه‌وتحلیل مقادیر زیادی از داده‌ها و نیز دسترسی به حجم بزرگی از کلان‌داده‌ها دارد. بااین‌حال، باید مسائل اخلاقی هوش مصنوعی در فضای رقومی به‌منظور جلوگیری از سوءاستفاده شناسایی شود و مورد توجه قرار گیرد. ازاین‌رو باید اصول اخلاقی در سامانه مبتنی بر هوش مصنوعی در نظر گرفته شود و دستورالعمل‌هایی برای کاربرانی که فناوری‌های هوش مصنوعی را اجرا می‌کنند، ارائه شود که از آن می‌توان به‌عنوان اخلاق رقومی نام برد. پرسش اصلی مقاله این است که «هوش مصنوعی چه مخاطرات اخلاقی‌ای در پی دارد و آیا امکان بیمه مسئولیت برای سامانه مبتنی بر هوش مصنوعی وجود دارد؟». روش پژوهش این مقاله از نوع نظری و ابزار جمع‌آوری داده کتابخانه‌ای و روش تجزیه‌وتحلیل داده توصیفی-‌تحلیلی است که بر اساس یافته‌های پژوهش، مهم‌ترین چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی شامل نگرانی‌های اخلاقی مربوط به جمع‌آوری و استفاده غیرمجاز از داده‌های شخصی است که منجر به نقض حریم خصوصی و کرامت انسانی می‌شود. از سویی یکی از موارد نگرانی عدم رعایت اصول اخلاقی سوگیری و امنیت داده‌ها است. درنتیجه، ضمن تلاش برای توسعه استانداردهای اخلاقی با نظارت و پاسخ‌گویی برای هوش مصنوعی و فضای رقومی، به­منظور استفاده از هوش مصنوعی در فضای رقومی و مسئولیت قصور در محیط‌های رقومی، بیمه مسئولیت رقومی پیشنهاد می‌شود. ارائه‌دهندگان فناوری‌های رقومی ممکن است برای رسیدگی به مسائل مربوط به مسئولیت بالقوه خاص این محیط‌ها، نیاز به بیمه‌نامه تخصصی قصور داشته باشند. بیمه‌گران باید سیاست‌هایی ایجاد کنند که منعکس‌کننده خطرات منحصربه‌فرد مرتبط با محیط‌های رقومی باشد.
کلیدواژه‌ها
اخلاق رقومی
هوش مصنوعی
مسئولیت مدنی
حریم خصوصی
کرامت انسانی
حقوق بشر

عنوان مقاله English

Artificial Intelligence Digital Ethics Challenges and Feasibility of Liability Insurance for Artificial Intelligence-Based System

نویسندگان English

Mahmoud Abbasi 1
Mehrdad Teymouri 2
1 Professor of Medical Law, Ethics and Medical Law Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Criminal Law and Criminology, Researcher at the Ethics and Medical Law Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran
چکیده English

Today, new technologies are evolving rapidly, and in the meantime, artificial intelligence offers many potential benefits to mankind with its ever-increasing progress. Such technology requires the processing and analysis of significant amounts of data, as well as access to large volumes of big data. However, the ethical issues of artificial intelligence in the digital space must be identified and taken into account to prevent abuse. Therefore, ethical principles should be considered in the artificial intelligence-based system and guidelines should be provided for users who implement artificial intelligence technologies; which can be called digital ethics. Therefore, the main question of the paper is "What are the moral risks of artificial intelligence and is it possible to create liability insurance for artificial intelligence-based systems?". The research method of this paper is theoretical and based on a library data collection tool, and the data analysis method is descriptive-analytical. According to the findings of the research, the most important ethical challenges of artificial intelligence include ethical concerns related to the collection and unauthorized use of personal data, which will lead to the violation of privacy and human dignity. On the other hand, one of the concerns is non-compliance with the ethical principles of bias and data security. As a result, while trying to develop ethical standards with monitoring and accountability for artificial intelligence and digital space, digital liability insurance suggested in utilization of artificial intelligence in the digital space of liability and negligence in digital environments. Providers of digital technologies may require specialized malpractice insurance to address potential liability issues specific to these environments. Insurers must develop policies that reflect the unique risks associated with digital environments.

کلیدواژه‌ها English

Digital Ethics
Artificial Intelligence
Civil Responsibility
Privacy
Human Dignity
Human Rights
برادران نیکو، محمدامین؛ موسوی، آرش (1396). اخلاق در رسانه‌های رقومی: معرفی دیدگاه چارلز اس، فصلنامه ترویج علم، دوره 8، شماره 12.
بلبلی قادیکلایی، سمیه؛ پارسانیا، حمید (1402). مروری نظام‌مند بر دلالت‌های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در فناوری‌های رقومی و نسبت آن با اخلاق شکوفایی، فصلنامه راهبرد اجتماعی و فرهنگی، دوره 12، شماره 48.
عباسی، محمود؛ تیموری، مهرداد (1403). حقوق هوش مصنوعی و حقوق بشر، چاپ اول، تهران: حقوقی.
عباسی، محمود؛ تیموری، مهرداد (20 آبان 1402 الف). چالش‌های امنیت سایبری کاربست هوش مصنوعی در مراکز بهداشتی و درمانی هوشمند، چهارمین کنفرانس ملی پدافند سایبری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه.
عباسی، محمود؛ تیموری، مهرداد (31 اردیبهشت 1402 ب). چالش‌های حقوقی و پزشکی کاربست هوش مصنوعی در ارتقای حقوق سلامت، کنفرانس ملی ارتقای سلامت و چالش‌های حقوقی و پزشکی فراروی آن، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه. عسگرزاده، علیرضا (1397). بیمه‌های مسئولیت و طرح‌های خاص در صنعت بیمه ایران، چاپ اول، تهران: پژوهشکده بیمه وابسته به بیمه مرکزی.
عزتی آراسته‌پور، فائزه؛ احمدی جشفقانی، حسین‌علی (1397). مروری بر چالش‌های اخلاقی در فناوری‌های سلامت (مورد مطالعه: فناوری‌های سلامت رقومی)، فصلنامه اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره 1، شماره 11.
مولاکرمی، شیوا؛ نعیمی، عمران (1402). بیمه‌های مسئولیت مدنی شغلی و حرفه‌ای، چاپ دوم، تهران: مجد.
نوری، سولماز؛ شاه‌شجاعی، علی (1391). اخلاق اطلاعات در محیط رقومی، فصلنامه مطالعات کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات، دوره 1، شماره 90.
A Whole New World (accessed on 20 February 2023). Education Meets the Metaverse, Available online: https://www.brookings.edu/research/a-whole-new-world-education-meets-the-metaverse/.
Balthazar P; Harri P; Prater A; Safdar NM (2018). Protecting your patients’ interests in the era of big data, artificial intelligence, and predictive analytics, Journal of Am Coll Radiol, 2018, 15 (3, pt B).
Bonnett G (2018). Immigration NZ using data system to predict likely troublemakers, https://www.rnz.co.nz/news/national/354135/immigration-nz-using-data-system-to predict-likely-troublema kers.
Chang, E.; Kim, H.T.; Yoo, B (2020). Virtual Reality Sickness: A Review of Causes and Measurements. Int Journal Hum-Comput, 36, 1658-1682.
Chengoden, R.; Victor, N.; Huynh-The, T.; Yenduri, G.; Jhaveri, R.H.; Alazab, M.; Gadekallu,. T.R. (IEEE Access 2023). Metaverse for Healthcare: A Survey on Potential Applications, Challenges and Future Directions., 11, 12765-12795.
Cook, A.; Erwin, P.J.; Triola, M.M (2019). Computerized Virtual Patients in Health Professions Education: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Med.
European Agency for Fundamental Rights (FRA) (2023). Bias in Algorithms–Artificial Intelligence and Discrimination.
Flavián, C.; Ibáñez-Sánchez, S.; Orús, C (2019). The impact of virtual, augmented and mixed reality technologies on the customer experience. Journal of Bus.
Flew T; Wilding D (2021). The turn to regulation in digital communication: the ACCC’s digital platforms inquiry and Australian media policy. Media, culture & society.
Geslevich Packin, N and Lev-Aretz, Y (2018).  Learning algorithms and discrimination, in: W. Barfield and U. Pagallo (eds.), Research Handbook on the Law of Artificial Intelligence,
Greenstein, S (2022).  Preserving the rule of law in the era of artificial intelligence (AI). 30 Artificial Intelligence and Law.
Instance, B.D. Mittelstadt, P. Allo, M. Taddeo, S (2016). Wachter and Floridi, L.The ethics of algorithms: Mapping the debate, Journal of Big Data & Society, 2016, 3 (2).
Kafteranis, D,; Sachoulidou, A,; Turksen, U (2023). Artificial Intelligence in Law Enforcement Settings, AI Solutions for Disrupting Illicit Money Flows, Journal of printed , 2023, 1 (22).
Koltay A (2019). New Media and Freedom of Expression: Rethinking the Constitutional Foundations of the Public Sphere. Bloomsbury Publishing.
Mantelero, A (2022). Beyond Data. Human Rights, Ethical and Social Impact Assessment in AI.
Molnar P (2019). New technologies in migration: human rights impacts. https://www.fmreview.
Oswald, Cf. M. Grace, J. Urwin, S. Barnes, G.C (2018). Algorithmic risk assessment policing models: lessons from the Durham HART model and ‘experimental’ proportionality, Journal of Information & Communication Technologies Law, 27 (2).
Palmiotto, F (2018). The black box on trial: The impact of algorithmic opacity on fair trial rights in criminal proceedings, in: M. Ebers and M. Cantero Gamito (eds.), Journal of Algorithmic governance and governance of algorithms.
Regulation (EU) (2016/679) on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC (General Data Protection Regulation), art.
Rubens, P (2023). What is digital ethics?. https://charitydigital.org.uk/topics/topics/what-is-digital-ethics-7593.
Sachoulidou, A (2023). Going beyond the ‘common suspects’: to be presumed innocent in the era of algorithms, big data and artificial intelligence Artificial Intelligence and Law.
Sandrone, S (2022). Medical education in the metaverse. Journal of  Nat Med.
Sandrone, S.; Carlson, C.E (2021). Future of Neurology & Technology: Virtual and Augmented Reality in Neurology and Neuroscience Education Applications and Curricular Strategies, Journal of Neurology.
Wischmeyer, T, and Rademacher, T (2020). Regulating Artificial Intelligence.