سیاست کیفری ایران در برابر جرائم علیه میراث فرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
بیژن عباسی
استاد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
یکی از وظایف حاکمیتی دولت، حفاظت از میراث فرهنگی و آثار تاریخی کشور است. این میراث ممکن است بنا به دلایلی ازجمله عوامل طبیعی و انسانی آسیب ببیند. دولت موظف است با پیش‌بینی راهکارهایی با هرگونه تعرض به این میراث مقابله کند. یکی از ضمانت اجراهای حفاظت از این میراث، جرم‌انگاری در صورت تعرض به آن‌هاست. تاکنون در کشور ما پژوهش چندانی درباره جرائم علیه میراث فرهنگی صورت نگرفته است. در این مقاله با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای به این پرسش پاسخ داده شده است که در قوانین کیفری ما کدام‌یک از اقدامات به‌عنوان جرائم علیه میراث فرهنگی تعریف شده و ایرادات و خلأهای حقوقی آن‌ها کدام‌اند. قانون‌گذار از دوران مشروطه و سپس جمهوری اسلامی و به‌ویژه در قانون تعزیرات، اعمالی را به‌عنوان جرائم علیه این میراث تعیین کرده است که می‌توان آن‌ها را به جرائم علیه آثار تاریخی منقول و غیرمنقول دسته‌بندی کرد.
کلیدواژه‌ها
جرائم علیه میراث فرهنگی
تخریب آثار تاریخی
تجاوز به اماکن تاریخی-مذهبی
حفاری غیرمجاز و سرقت آثار تاریخی

عنوان مقاله English

Iran's criminal policy about crimes against cultural heritage

نویسنده English

Bizhan Abbasi
Professor, Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

One of the government's sovereign duties is to protect the country's cultural heritage and historical monuments. This heritage may be impaired for several reasons, including natural and human factors. The government is obliged to anticipate solutions to confront any invasion of this heritage. One of the guarantees of performance preservation of this
heritage is criminalizing them if they are attacked. So far, not much research has been done in our country on the Crimes against cultural heritage. This paper uses descriptive-analytical research and library data collection methods to answer this question which acts are our criminal law defined as crimes against cultural heritage and what are their legal flaws? The Legislator from the constitutional era and then the Islamic Republic especially in the Penal Code, has established acts as crimes against this heritage which can be categorized as crimes against movable and immovable historical artifacts.

کلیدواژه‌ها English

Crimes Against Cultural Heritage
Destruction of Historical Monuments
Trespass in Historical-Religious Places
Illegal Drilling
Theft of Historical Monuments
رضایی‌راد، مجتبی، تجری مؤذنی، زهرا و اسمعیلی، علی‌اکبر (1401). مهم‌ترین مصادیق جرائم علیه میراث فرهنگی و تاریخی در سیاست کیفری ایران، فصلنامه فقه جزایی تطبیقی، دوره 2، شماره 5.
شادنوش، امیرحسین (1395). دادرسی اداری در حوزه میراث فرهنگی، تهران: مجد.
شکری، رضا (1382). جرائم علیه میراث (آثار) فرهنگی، تاریخی، نشریه دادرسی، شماره 39.
عبدلی، غلامرضا (1396). بررسی جرائم میراث فرهنگی در حقوق ایران (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود.
فتاحی، سیدمحسن (1396). مبانی فقهی جرم‌انگاری با تطبیق بر جرائم علیه میراث فرهنگی در حوزه مباحث شرعی، تهران: نگاه معاصر.
فروغی، فضل‌الله و غنی، کیوان (1394). جنایات جنگی علیه میراث فرهنگی در مخاصمات مسلحانه سوریه، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره 2، شماره‌های 4 و 5.
قربانی درزی محله، رحمان و جعفری، محمدحسین (1396). بررسی تطبیقی مبانی جرائم مرتبط با میراث فرهنگی در حقوق ایران و انگلیس، اولین همایش بین‌المللی فقه و حقوق، وکالت و علوم اجتماعی.
کامیار، غلامرضا (1383). تخریب آثار فرهنگی-تاریخی توسط اشخاص حقوقی، مجلس و راهبرد، شماره 44.
کرمی، موسی و شاکری، یاسر (1399). ارزیابی رویکردهای حاکم بر جرم‌انگاری جرائم علیه میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه: از کاربرد غیرنظامی تا ارزش فرهنگی، دوفصلنامه تمدن حقوقی، دوره 3، شماره 7.
کلانتری، کیومرث، خدابخشی پالندی، حسن و عرفانی‌فر، امیر (1396). نقش شاکی خصوصی و دادستان در جرائم علیه میراث تاریخی و فرهنگی، پژوهش‌های حقوقی، دوره 16، شماره 31.
گلدوزیان، ایرج (1398). محشای قانون مجازات اسلامی، تهران: مجد.
نصیرزاده، بهناز، عبداللهی، محسن و سایبانی، علیرضا (1388). بررسی حمایت کیفری از اموال فرهنگی در حقوق ایران، دوفصلنامه تخصصی دانش مرمت و میراث فرهنگی، سال 4، شماره 4.