حمایت از گونه‌های گیاهی در سیاست کیفری ایران

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

گونه­های گیاهی بخشی از محیط­زیست طبیعی هستند که به جهت ارزششان مقنن ایرانی در قوانین مختلفی به حمایت کیفری از آن­ها پرداخته است. اما نه چگونگی حمایت مقنن از آن­ها سنجیده است و نه این حمایت در برابر همه رفتارهایی است که پیامدهای منفی برای گیاهان دارد. عدم تعریف و تعیین گستره گونه­های گیاهی، عدم بزه­انگاری گونه­محور، عدم توجه به ارزش ذاتی گیاهان، مکان­محور بودن بزهکاری و عدم بزه­انگاری از بین بردن گونه­های گیاهی در فضای شهری در زمره چالش­ها­ی حمایت کیفری است. از سوی دیگر سیاست کیفری ایران با کاستی­هایی چون بزه­انگاری قاچاق گیاهان، استفاده از سموم دفع آفات نباتی، تولید گیاهان تراریخته، بیمار کردن گیاهی، آلودگی دمایی و توقف رشد و تکثیر گیاهان نیز همراه بوده که از اساس نابودی گیاه را نشانه رفته و سبب نیستی پوشش گیاهی می­شوند. از این رو لازم است تا سیاست کیفری تقنینی واکاوی شود تا چالش­های آن تبیین و کاستی­های موجود تشریح گردد. دستاورد آن ­که سیاست کیفری تقنینی ایران باید به سوی اتخاذ رویکرد حمایت کیفری گونه‌محور پیش ­رود که پاسخ بر مبنای گیاه از بین رفته با توجه به عادی و یا کمیاب بودن بر مبنای ارزش آن­ها تعیین شود.

کلیدواژه‌ها